Szeroko rozpowszechniony w zachodniej części Indo-Pacyfiku, w tym w Papui-Nowej Gwinei i północno-zachodniej Australii, Opistognathus latitabundus występuje zwykle wśród rumoszu koralowego lub nad piaszczystym dnem. Zazwyczaj wykopuje norę w podłożu złożonym głównie z piasku i unosi się tuż nad wejściem, by chwytać plankton i inne małe organizmy żyjące przy dnie. Wycofuje się przy najmniejszej oznace zagrożenia i zdecydowanie broni obszaru wokół swojej nory.
Występowanie: Australia, Archipel Dampiera, Indo-Pacyfik, Nowa Południowa Walia (Australia Wschodnia), Terytorium Północne (Australia), Papua-Nowa Gwinea, Queensland (Australia Wschodnia)
Ryby z rodziny szczękaczowatych występują w tropikalnym Atlantyku i Indo-Pacyfiku, w tym w Zatoce Kalifornijskiej i wzdłuż pacyficznego wybrzeża Ameryki Środkowej od Meksyku po Panamę.
W akwariach utrzymuje się różne szczękacze, a niektóre z nich rozmnażano w niewoli z dużym powodzeniem.
Szczękacze zamieszkują głównie płytkie obszary piaszczyste i pokryte rumoszem, zwykle na głębokościach poniżej 30 metrów. Ich pionowe nory wymagają odpowiedniego podłoża w akwarium: sam drobny piasek jest na ogół niewystarczający, ponieważ wzmacniają ściany kamieniami, fragmentami koralowców, muszlami lub innym materiałem. Podłoże powinno mieć co najmniej 10 cm grubości, a najlepiej więcej.
Wiele gatunków często tworzy małe kolonie z indywidualnymi terytoriami, podczas gdy niektóre żyją samotnie. Zwykle pozostają blisko swoich nor, opuszczając je na krótko, aby schwytać pokarm lub bronić swojego terytorium. Często przy wejściu widoczna jest tylko głowa.
Wszystkie szczękacze są hermafrodytami protogynicznymi, zmieniającymi w ciągu życia płeć z żeńskiej na męską. Żywią się nieustannie planktonem.