Dolabella auricularia
Dolabella auricularia różni się kształtem ciała od gatunków z rodzaju Aplysia. Jej tylny koniec tworzy nachyloną, dyskowatą tarczę obrzeżoną brodawkami, z dużym syfonem wydechowym pośrodku. W tkance tarczy tkwi szeroka, spłaszczona, silnie zwapniała muszla. Przed tarczą, w mniejszym zagłębieniu biegnącym wzdłuż linii środkowej, znajduje się syfon wdechowy, który wciąga wodę do niemal całkowicie zamkniętej jamy płaszczowej.
Ubarwienie osobników waha się od jasnobrązowego i purpurowobrązowego przez różne odcienie zieleni, w tym oliwkowy, po niemal czarne. Według opisów ubarwienie jest zawsze plamiste. Miękkie guzki mogą nadawać ciału guzkowaty wygląd. Dieta i siedlisko silnie wpływają na barwę, pomagając zwierzęciu wtapiać się w otoczenie.
Ten aktywny nocą zając morski zjada krasnorosty, zielenice i brunatnice, a także różne trawy morskie. Występuje w Oceanie Indyjskim oraz w zachodniej i północno-zachodniej części Pacyfiku, w tym na Filipinach. Typowe siedliska obejmują osłonięte zatoki, laguny, łąki traw morskich, piaszczyste i muliste dna oraz duże baseny pływowe. Choć uznawany jest za gatunek płytkowodny, jego występowanie na głębokości 50 m w Zatoce Mannar zostało udokumentowane naukowo. Kamuflaż może sprawiać, że trudno go zauważyć, dopóki nie uwolni czerwonopurpurowego atramentu.
Według doniesień osiąga około 12 cm, choć w badaniu naukowym udokumentowano rozmiary 20–40 cm. Naukowo udokumentowano długość życia wynoszącą 16 miesięcy. Jest żywicielem ektopasożytniczego widłonoga Anthessius dolabellae i zawiera związki o właściwościach przeciwrakowych, przeciwnowotworowych i przeciwwirusowych, które wzbudziły zainteresowanie badaczy z branży farmaceutycznej. Według doniesień jest spożywany na Filipinach, a osobniki stanowiące przyłów w rybołówstwie przetwarza się na paszę dla ryb i drobiu.
Dolabella auricularia jest zającem morskim najczęściej spotykanym w handlu akwarystycznym. Zmiany gęstości wody wymagają bardzo powolnej, ostrożnej aklimatyzacji, także podczas wprowadzania do akwarium, podmian wody i przenoszenia między akwariami. Odradza się trzymanie jej z krewetkami, ponieważ mogą ją niepokoić podczas żerowania lub ewentualnie potraktować jako pokarm.
Zające morskie na ogół zeskrobują tarką glony, makroglony i trawy morskie, pobierając wraz z materiałem roślinnym mikroskopijne cząstki pokarmu. Po często trudnym okresie aklimatyzacji mogą skutecznie i stosunkowo mało wybiórczo zjadać glony. Ich pokarm może obejmować glony nitkowate, Wrangelia argus i śluzowate porosty glonowe. Ze względu na skrajną wrażliwość tej grupy na zmiany gęstości wody zaleca się aklimatyzację kropelkową.
Zające morskie mogą umrzeć z głodu wkrótce po wyczerpaniu się zasobów glonów w akwarium. Sparzona sałata może służyć jako tymczasowy pokarm zastępczy na czas poszukiwania odpowiedniego nowego miejsca. Konieczne jest zabezpieczenie pomp, aby zwierzęta nie zostały wciągnięte do pomp cyrkulacyjnych i rozszarpane.
Niektóre gatunki zajęcy morskich magazynują toksynę Aplysiatoxin jako obronę przed drapieżnikami. Pochodzi ona z sinic rosnących na niektórych trawach morskich i jest pobierana podczas żerowania. Umierające zające morskie mogą uwalniać toksyny zdolne w krótkim czasie zabić całą populację ryb i skorupiaków w akwarium.
Występowanie: Egipt, Samoa Amerykańskie, Australia, Brunei Darussalam, Chiny, Wyspy Cooka, Kostaryka, Fidżi, Polinezja Francuska, Guam, Hawaje, Indie, Ocean Indyjski, Indonezja, Indo-Pacyfik, Japonia, Kambodża, Kiribati, Korea, Madagaskar, Malezja, Wyspy Marshalla, Meksyk (wschodni Pacyfik), Mikronezja, Mozambik, Mjanma (dawniej Birma), Naoero (Nauru), Nowa Kaledonia, Niue, Mariany Północne, Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui), Palau, Papua-Nowa Gwinea, Filipiny, Pitcairn, Morze Czerwone, Wyspy Salomona, Samoa, Singapur, Republika Południowej Afryki, Tajwan, Tajlandia, Timor Wschodni (Timor Wschodni), Tokelau, Tonga, Tuvalu, Vanuatu, Wietnam, Wallis i Futuna